MBI-R1_1P-152(1).pdf

(729 KB) Pobierz

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Układ graficzny © CKE 2013

UZUPEŁNIA ZDAJĄCY

KOD

PESEL

Miejsce

na naklejkę

z kodem

EGZAMIN MATURALNY

Z BIOLOGII

POZIOM ROZSZERZONY

7 MAJA 2015

Instrukcja dla zdającego

1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 21 stron

(zadania 1–34). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu

zespołu nadzorującego egzamin.

2. Odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy

każdym zadaniu.

3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym

tuszem/atramentem.

4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.

5. Pamiętaj,

że

zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.

6. Podczas egzaminu możesz korzystać z linijki.

7. Na tej stronie oraz na karcie odpowiedzi wpisz swój

numer PESEL i przyklej naklejkę z kodem.

8. Nie wpisuj

żadnych

znaków w części przeznaczonej

dla egzaminatora.

Godzina rozpoczęcia:

14:00

Czas pracy:

150 minut

Liczba punktów

do uzyskania: 60

MBI-R1_

P-152

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Zadanie 1.

(2 pkt)

Wiele związków chemicznych występujących w komórce to makrocząsteczki, które składają się

z monomerów połączonych ze sobą odpowiednimi wiązaniami. Na schemacie przedstawiono

fragment makrocząsteczki, w której zaznaczono rodzaj wiązania chemicznego występującego

między monomerami fragmentu tej cząsteczki.

a) Podaj nazwę wiązania chemicznego zaznaczonego na schemacie, a także nazwę

monomerów połączonych tym wiązaniem.

Nazwa wiązania: ............................................

Nazwa monomerów: .......................................

b) Spośród wymienionych związków chemicznych wybierz ten, w którym występują

przedstawione na schemacie wiązania chemiczne. Podkreśl nazwę tego związku.

celuloza

skrobia

kolagen

fosfolipidy

kwas deoksyrybonukleinowy

Zadanie 2.

(1 pkt)

Oceń, czy poniższe informacje dotyczące porównania komórki prokariotycznej

i eukariotycznej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli

jest fałszywa.

W niektórych strukturach komórek eukariotycznych występują

rybosomy bardzo podobne do tych, które są obecne w komórkach

prokariotycznych.

Jądra komórkowe obecne w komórkach prokariotycznych

są mniejsze niż występujące w komórkach eukariotycznych.

Zarówno u prokariontów, jak i eukariontów występują struktury

wewnątrzkomórkowe otoczone podwójną błoną.

Zadanie 3.

(1 pkt)

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby poprawnie charakteryzowały enzymy. Podkreśl

w każdym nawiasie właściwe określenie.

A. Enzymy występują

(we wszystkich

żywych

komórkach / wyłącznie w komórkach o dużej

aktywności metabolicznej).

B. Aktywność enzymów

(zależy / nie zależy)

od pH

środowiska.

C. Enzymy

(podwyższają / obniżają)

energię aktywacji reakcji.

Strona 2 z 21

MBI_1R

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Na schemacie przedstawiono aktywny i bierny transport jonów sodu (Na

) i potasu (K

) przez

błonę komórkową neuronu.

powierzchnia I

Zadanie 4.

(2 pkt)

transport aktywny

transport bierny

białko błonowe

powierzchnia II

Na podstawie: H. Wiśniewski,

Biologia z higieną i ochroną

środowiska,

Warszawa 1995.

a) Określ, która powierzchnia błony

–

I czy II

–

jest powierzchnią zewnętrzną błony

neuronu. Odpowiedź uzasadnij.

......................................................................................................................................................

b) Podaj nazwę białka przedstawionego na schemacie, które jest odpowiedzialne

za aktywny transport jonów sodu i potasu.

......................................................................................................................................................

Zadanie 5.

(1 pkt)

Mucyny, które są glikoproteinami, występują w

ślinie

ludzkiej wydzielanej przez komórki

nabłonkowe

ślinianek.

Glikoproteiny powstają w procesie glikozylacji, polegającej na tym,

że

podczas modyfikacji potranslacyjnej do

łańcuchów

polipeptydowych dołączane

są fragmenty cukrów.

Spośród wymienionych struktur komórkowych (1–6) wybierz tylko te, które biorą

bezpośredni udział w syntezie i wydzielaniu mucyn przez komórki

ślinianek.

Uporządkuj

wybrane struktury w kolejności ich udziału w procesie powstawania tych substancji.

1. jąderko

2. mitochondrium

3. aparat Golgiego

4. pęcherzyki ulegające fuzji z lizosomami

5. siateczka wewnątrzplazmatyczna szorstka

6. pęcherzyki ulegające fuzji z błoną komórkową

......................................................................................................................................................

Nr zadania

Wypełnia Maks. liczba pkt

egzaminator

Uzyskana liczba pkt

MBI_1R

1a)

1b)

4a)

4b)

Strona 3 z 21

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Zadanie 6.

(2 pkt)

Na schemacie przedstawiono zestaw badawczy do doświadczenia, w którym badano proces

oddychania zachodzący podczas kiełkowania nasion grochu.

gumowa

rurka

szklana

rurka

korek

kolba

zlewka z roztworem wody

wapiennej (Ca(OH)

)

kiełkujące nasiona grochu

zwilżona wata

zlewka z wodą zabarwioną

atramentem

Na podstawie: http://meritum.mscdn.pl

a) Określ, które procesy zaobserwuje się w czasie przeprowadzania przedstawionego

doświadczenia. Zaznacz T (tak), jeśli ten proces można zaobserwować, albo N (nie)

– jeśli tego procesu nie można zaobserwować.

Pęcznienie nasion grochu.

Zmętnienie wody wapiennej.

Podciąganie wody z atramentem do szklanej rurki.

b) Opisz, jaka powinna być próba kontrolna do tego doświadczenia.

......................................................................................................................................................

Zadanie 7.

(1 pkt)

Przeprowadzono eksperyment, którego celem było ustalenie substratu będącego

źródłem

tlenu

wydzielanego podczas fotosyntezy. W doświadczeniu wykorzystano ciężki izotop tlenu:

Doświadczenie przeprowadzono na dwóch próbach, w których zastosowano:

•

w próbie 1. – wodę z izotopem tlenu

•

w próbie 2. – dwutlenek węgla wzbogacony izotopem tlenu.

Po przeprowadzeniu doświadczenia w obu próbach stwierdzono obecność izotopu,

ale w różnych produktach fotosyntezy – co przedstawiono uproszczonymi równaniami

zapisanymi poniżej.

Legenda: ciężki izotop tlenu

O oznaczono symbolem O*.

próba 1.

próba 2.

+ 2H

→

[CH

O] + O

* + 2H

→

[CH

O*] + O

Na podstawie:

Biologia,

red. N.A. Campbell, Poznań 2012.

Na podstawie przedstawionego doświadczenia sformułuj wniosek, w którym określisz

substrat stanowiący

źródło

tlenu wydzielanego podczas fotosyntezy.

......................................................................................................................................................

Strona 4 z 21

MBI_1R

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Zadanie 8.

(2 pkt)

Procesy zachodzące podczas fotosyntezy polegają na przekształcaniu energii

świetlnej

w energię chemiczną zgromadzoną w związkach organicznych.

a) Uporządkuj wymienione procesy (A–E) zachodzące podczas fotosyntezy, zgodnie

z kolejnością ich zachodzenia. Zapisz ich oznaczenia literowe we właściwej sekwencji.

A. synteza trioz

B. absorbcja

światła

przez chlorofil

C. synteza heksoz

D. synteza ATP i NADPH

E. wzbudzanie elektronów chlorofilu

......................................................................................................................................................

b) Podaj czynnik

środowiskowy,

który ogranicza występowanie organizmów

fotosyntetyzujących w morzach i oceanach na głębokości poniżej 100 m.

......................................................................................................................................................

Zadanie 9.

(3 pkt)

Amyloplasty są strukturami obecnymi w komórkach niektórych roślin. W pełni rozwinięte

i aktywne funkcjonalnie amyloplasty występują m.in. w miękiszu bulwy ziemniaka,

w bielmie ziarniaków zbóż oraz w liścieniach fasoli. Charakterystyczne dla amyloplastów jest

występowanie w nich ziaren skrobi.

a) Na podstawie przedstawionych informacji

amyloplastów a ich lokalizacją w roślinie.

wykaż

związek

między

funkcją

......................................................................................................................................................

b) Zaproponuj przebieg doświadczenia, które umożliwi wykrycie amyloplastów

w wybranym organie roślinnym. W odpowiedzi uwzględnij materiał badawczy,

odczynnik chemiczny oraz sposób odczytania wyniku.

......................................................................................................................................................

Nr zadania

Wypełnia Maks. liczba pkt

egzaminator

Uzyskana liczba pkt

6a)

6b)

8a)

8b)

9a)

9b)

MBI_1R

Strona 5 z 21

Plik z chomika:

xyzgeo

MBI-R1_1P-152(1).pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: