4. Elementy węzła drogowego i zasady ich projektowania
Podział węzłów:
a) Bezkolizyjny typu WA- na którym nie występuje przecinanie torów jazdy, a relacje skrętne są realizowane tylko jako manewry wyłączania, włączania i przeplatania się potoków ruchu.
b) Częściowo bezkolizyjny typu WB- na którym występuje przecinanie torów jazdy niektórych relacji jednej z dróg; w ramach węzła funkcjonuje wówczas na tej drodze skrzyżowanie lub zespół skrzyżowań, jednak relacje o dominujących natężeniach są prowadzone bezkolizyjnie
c) Kolizyjny typu WC- na którym tylko jezdnie dróg krzyżują się w różnych poziomach, natomiast relacje skrętne na obu drogach odbywają się na skrzyżowaniach.
Zakres stosowania węzłów:
Węzeł, jego układ funkcjonalny i przestrzenny, rozwiązanie techniczne i materiałowe elementów budowlanych powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób umożliwiający przejazd każdego typu pojazdu dopuszczonego do ruchu na podstawie przepisów o ruchu drogowym.
W węźle można usytuować stacje poboru opłat zwane ‘SPO’.
W węźle typu WA:
Wyjazd i wjazd powinny być usytuowane po prawej stronie jezdni drogi.
Wyjazd z jezdni drogi powinien być usytuowany przed wjazdem na tę jezdnię.
Wyjazd powinien być wyposażony w pas wyłączania, a wjazd w pas włączania.
W węźle typu WB:
Droga wyższej klasy, a przy drogach tej samej klasy droga o większym miarodajnym natężeniu ruchu, powinna być prowadzona bez zakłóceń, natomiast do warunków lokalnych powinna być dostosowana droga niższej klasy lub przy drogach o mniejszym miarodajnym natężeniu ruchu.
Wyjazd z jezdni drogi, na której relacje skrętne odbywają się bezkolizyjnie powinien poprzedzać wjazd na nią.
Połączenie łącznicy z drogą niższej klasy powinno odbywać się na skrzyżowaniu.
W węźle typu WC:
Można stosować odpowiednio do potrzeb, łącznicę P4 lub dwie łącznice P1 rozdzielone pasem dzielącym.
Połączenie łącznic powinno odbywać się na skrzyżowaniu.
Elementy węzła drogowego:
- drogi główne- zwane też drogami przelotowymi dla głównych kierunków ruchu
- drogi zbiorczo- rozdzielcze (drogi z-r)- zasadniczym ich zadaniem jest odciążenie dróg głównych od zbyt dużej liczby włączeń i wyłączeń, a w szczególności od manewrów przeplatania
- łącznice- zapewniają obsługę potoków skręcających przez połączenie poszczególnych kierunków dróg głównych między sobą (rodzaje łącznic: bezpośrednie, półbezpośrednie, pośrednie)
- skrzyżowania- tylko w węzłach grupy B i C, utworzone w miejscach styku łącznic z drogami.
ZASADY PROJEKTOWANIA
Drogi główne:
− przy projektowaniu → węzeł nie powinien wywoływać lokalnych zmian planu sytuacyjnego osi drogi
− zasady projektowania planu sytuacyjnego, profilu podłużnego jak i przekrojów poprzecznych drogi
powinny być respektowane na całej długości trasy
! Ew. zmiany w profilu podłużnym, gdy np. dsr (droga szybkiego ruchu) przechodzi dołem w wykopie, bądź górą nad drogą
ogólnodostępną → zwiększenie spadków podłużnych drogi
− 3 rodzaje elementów przylegających do jezdni głównych (wjazdy, zjazdy i odcinki przeplatania)
projektowane według istniejących rozwiązań, różnych kombinacji
Zjazdy i wjazdy:
Zjazd drogi głównej wywołuje gwałtowną zmianę warunków drogowych, a szczególnie geometrii trasy w planie- wymaga to zmniejszenia prędkości pojazdów (łącznica o innym przekroju normalnym oraz dużych krzywiznach w planie i profilu)
Wjazdy na drogę główną wymaga zwiększenia prędkości, na taką mniej więcej, z jaką odbywa się ruch na prawym pasie drogi głównej.
W celu nie dopuszczenia do zakłócenia jazdy na prawym pasie ruchu, projektuje się pasy włączania (element wjazdu)
lub pasy wyłączania (element zjazdu). Pas włączania składa się z „pasa przyśpieszania” a pas wyłączania z „pasa
opóźniania”
Nie ma jednoznacznych warunków dla pasów włączania i wyłączania → zależą one od wielu czynników lokalnych i
chwilowych (prędkości i natężenia ruchu, klasy krzyżujących się dróg, gęstości zjazdów i wjazdów itp.)
Ogólne zasady projektowania pasa włączania i wyłączania:
− Pasy włączania i wyłączania powinny być projektowane przede wszystkim na drogach o dużych prędkościach
projektowych, na których konieczna jest zmiana prędkości w celu wykonania manewru włączania bądź
wyłączania na drogę główną
− Istnieją różne formy konstruowania pasów włączania i wyłączania: pas równoległy i pas kierunkowy
− Sposób korzystania z równoległych pasów włączania i wyłączania zmienia się zależnie od natężenia ruchu
(większość kierowców używa pasów przy dużych natężeniach ruchu, ignorując je prawie zupełnie w okresie
małych natężeń ruchu)
− Pasy kierunkowe, w przeciwieństwie do pasów równoległych mają tę zaletę, że długi skos jest zgodny z
naturalnym manewrem kierowcy, a więc nie wymaga jazdy wzdłuż prostych równoległych, połączonych za
pomocą krzywej esowej, poprzedzającej drogę łącznikową
− Pasy wyłączania na wylotach skrzyżowań są wykorzystywane jako pasy akumulacji pojazdów skręcających, przez
co uwalniają pasy dla ruchu na wprost od pojazdów skręcających, które mają prędkości znacznie mniejsze od
jadących na wprost
− Pasy wyłączania powinny być zawsze stosowane, pasy włączania – niekoniecznie
Lokalizacja wjazdów i zjazdów:
• Wjazdy i zjazdy z dsr lokalizowane tylko w dwóch miejscach:
- w węzłach łączących dsr z innymi drogami
- w miejscach obsługi podróżnych, jak: parkingi, motele i restauracje, stacje benzynowe, posterunki policji drogowej,
placówki utrzymania dsr
• Staranie się o zmniejszenie do niezbędnego minimum liczby wjazdów i zjazdów w jednym miejscu, czyli do
jednego zjazdu i następującego po nim wjazdu → działanie poprawiające warunki i bezpieczeństwo ruchu
• WT (Warunki Techniczne):
- w obrębie węzła wjazd na jezdnię główną powinien być poprzedzony zjazdem, aby wyeliminować przeplatanie na
jezdniach głównych, a wjazdy i zjazdy z jezdni przelotowych powinny być projektowane wyłącznie po prawej stronie
- odległość między ostatnim wjazdem i pierwszym wyjazdem sąsiadujących ze sobą węzłów lub węzła z MOP z
jezdni drogi klasy A lub S jest nie mniejsza niż 2700 m – w przypadku węzła typu WA, nie mniejsza niż 2000 m, a w
szczególnie uzasadnionych przypadkach nie mniejsza niż 600 m – w przypadku węzła typu WB; odległość ta jest
mierzona od końca pasa włączania do początku pasa wyłączania węzła lub MOP
- odległość między dwoma następującymi po sobie wyjazdami i z jezdni drogi klasy A lub S na węźle jest nie
mniejsza niż 300 m, 250 m i 200 m, odpowiednio dla prędkości projektowych 120 km/h, 100 km/h i 80 km/h;
odległość ta jest mierzona od końca pierwszego pasa wyłączania do początku drugiego pasa wyłączania
- odległość między dwoma następującymi po sobie wjazdami na jezdnię drogi klasy A lub S na węźle jest nie
mniejsza niż 200 m; odległość ta jest mierzona od końca pierwszego pasa włączania do końca powierzchni
wyłączonej z ruchu otwierającej następny pas włączania
- odległość między kolejnymi wyjazdami z łącznicy lub z jezdni zbierająco-rozprowadzającej jest nie mniejsza niż
wynika to z możliwości umieszczenia informacyjnych znaków pionowych, zgodnie z wymaganiami określonymi w
przepisach w sprawie znaków i sygnałów drogowych
• W przypadku konieczności zastosowania kombinacji „wjazd – zjazd” jezdnia, na której odbywa się przeplatanie
powinna mieć nie mniej niż dwa jednokierunkowe pasy ruchu, na które wjazd poprzedza wyjazd.
• Na odcinku przeplatania → przecinanie się pod bardzo ostrym kątem potoków pojazdów poruszających się w tym
...
magdalena.wesolowska93