Wzrokowcy
Jak być może już domyślasz się, w kontaktach ze wzrokowcami powinniśmy dopasowywać się do ich wiodącego systemu reprezentacji.
Obrazy
Ponieważ do wzrokowców najlepiej docierają obrazy, dlatego powinniśmy im je dostarczyć. Można to zrobić na kilka sposobów.
Po pierwsze, warto przygotować materiały, które będziemy mogli im pokazać. Gdy np. chcemy przekonać wzrokowca, aby razem z nami pojechał na wczasy do Chorwacji, to dobrze pokazać mu folder reklamujący te wczasy. Gdy omawiamy sprawy biznesowe, to warto mieć przy sobie wykresy obrazujące omawiane zagadnienia.
Ćwiczenie 1
Wypisz przynajmniej kilka zagadnień/tematów, które planujesz w najbliższym czasie omawiać z innymi ludźmi lub wymyśl inne zagadnienia. Następnie przy każdym z nich wypisz jakiego rodzaju pomocami wizualnymi mógłbyś się podeprzeć, prezentując je wzrokowcom.
Inną pomocą wizualną może być kartka papieru, na której będziemy rysować wzrokowcowi rzeczy związane z danym tematem. Swego czasu „bawiłem się” w systemy MLM, gdzie osoby prezentujące te systemy zawsze rozrysowywały je na kartkach. Ten sposób ich prezentacji niewątpliwie przemawiał do wzrokowców. Dlatego warto nosić przy sobie kartki papieru (nawet małe z notesu) oraz coś do pisania.
Ćwiczenie 2
Wróć do zagadnień, które wypisałeś w ćwiczeniu jeden. Weź kartki papieru i przy każdym zagadnieniu narysuj na kartkach to, co można w ten sposób przekazać wzrokowcowi.
Następnym sposobem dopasowania się do wzrokowców jest mówienie używając obrazów.
„W tej Chorwacji jest naprawdę pięknie. Piaszczyste plaże, dużo zieleni ....”
Chodzi o to, aby nasze opisy danej sytuacji pozwoliły wzrokowcowi łatwo wyobrazić ją sobie przy pomocy obrazów.
Ćwiczenie 3
Po raz kolejny wróć do zagadnień, którymi zajmowałeś się w poprzednich ćwiczeniach i tym razem zapisz na kartce zdania, które w sposób obrazowy opiszą wzrokowcowi te zagadnienia.
Słowa
Jak już się tego dowiedziałeś w poprzednim module, wzrokowcy używają charakterystycznych dla siebie słów. Dla przypomnienia podam niektóre z nich: widzieć, patrzeć, zobaczyć, podglądać, obserwować, dostrzegać, obraz, pokaz, wygląd, horyzont, wyraźny, mglisty, kolorowy, ciemny.
W rozmowie ze wzrokowcem możemy używać tych słów, gdyż wtedy on poczuje, że rozmawiamy jego językiem.
Ćwiczenie 4
Do każdego zagadnienia napisz kilka zdań opisujących je, używając w każdym zdaniu słów charakterystycznych dla wzrokowca.
Tu ważna uwaga. Doświadczenia moje jak i innych osób pokazują, że z początku nie jest łatwo przestawić się na używanie tych słów, jeśli sami nie jesteśmy wzrokowcem. Problem dotyczy tego, że bez wprawy trudno wyczuwamy, jakie słowa charakterystyczne dla wzrokowca warto w danej sytuacji użyć. Dlatego tę technikę dopasowania radzę zostawić sobie na koniec, gdy już nabędziemy wprawy w posługiwaniu się innymi opisanymi wyżej technikami. Druga uwaga jest taka, że słowa charakterystyczne dla wzrokowców mogą się pojawiać w naszych wypowiedziach automatycznie i naturalnie, gdy będziemy mówić obrazami (ćwiczenie 3).
Submodalności
Podobnie wygląda sprawa z submodalnościami (rozmiar, kolor, lokalizacja, jasność, ciemność, przejrzystość, głębia, kąt widzenia, dystans, rusz, bezruch, kontrast, prędkość, połysk, itd.). Też najlepiej stosować je nie jako pojedyncze zwroty, ale jako dodatek do obrazowych opisów.
Odległość
Jak już to sobie powiedzieliśmy w poprzednim module, wzrokowcy lubią widzieć swoich rozmówców. Jeżeli jesteś wzrokowcem, to prawdopodobnie miałeś do czynienia z sytuacjami, gdy ktoś podczas rozmowy stawał zbyt blisko ciebie i zaczynałeś wtedy czuć się niekomfortowo. Jeśli nie jesteś wzrokowcem, to być może obserwowałeś sytuacje, gdy ktoś rozmawiając z Tobą lub kimś innym odsuwał się od rozmówcy.
Mając kontakt ze wzrokowcem warto zwracać uwagę na odległość od niego. Nie stawajmy zbyt blisko, szczególnie jeśli widzimy, że czuje się on w jakiś sposób niekomfortowo. Wtedy warto trochę się od niego odsunąć. Z tym, że nie róbmy tego w sposób oczywisty, gdyż może on sobie zacząć myśleć, że chcemy zakończyć rozmowę lub go nie lubimy. Warto to zrobić jakbyśmy to robili mimochodem, np. poprawiając się na krześle (odchylając się bardziej do tyłu), lub gdy stoimy spoglądając w innym kierunku.
Ćwiczenie 5
Podczas najbliższych rozmów (niekoniecznie ze wzrokowcami) staraj się co jakiś czas zmieniać odległość od swoich rozmówców w taki sposób, aby nie przykuło to ich uwagi.
ABC NLP
Moduł 21
Systemy reprezentacji cd
Słuchowcy
Przechodzimy do kolejnej grupy osób – słuchowców. Dla tej kategorii najważniejsze są dźwięki oraz to co się do nich mówi.
Sprawdź czy jesteś słuchowcem. Przypomnij sobie jakąś sytuację z przeszłości lub wyobraź sobie jakąś sytuację hipotetyczną. Mogą to być np. ostatnie wakacje, na jakich byłeś. W jaki sposób przypominałeś sobie to wydarzenie? Czy najważniejsze były dla Ciebie dźwięki, czy może raczej obrazy, a może to jak się w tej sytuacji czułeś?
Zastanów się jak często zdarza Ci się myśleć dźwiękami? Jaką rolę odgrywają one w Twoim życiu?
Osoby, dla których najważniejszym zmysłem jest słuch, częściej niż inni poruszają gałkami oczu w poziomie podczas myślenia.
Zacznij obserwować innych ludzi i zauważ, którzy z nich najczęściej patrzą w poziomie.
Tak jak wzrokowcy, słuchowcy również mają charakterystyczne dla siebie słowa i zwroty, takie jak np.: słuchaj, chcę ci coś powiedzieć.
Zastanów się jakie inne słowa i zwroty są charakterystyczne dla słuchowca. Zapisz je.
A oto kolejne słowa wypowiadane często przez słuchowców:
słuchać, dyskutować, pytać, rozmawiać, ogłosić, dzwonić
hałas, dźwięk, harmonia, głos, ton, cisza, rytm
głuchy, głośny
Zastanów się jak często używasz tych słów.
Ćwiczenie 6
Wsłuchuj się w to, jakich słów używają Twoi znajomi, albo osoby występujące w telewizji i radiu. Kto z nich używa słów charakterystycznych dla słuchowców?
Submodalności słuchowców:
Stereo, mono, ton, barwa, kierunek, rytm, ciągły, urywany, odległość od dźwięku, czas trwania, wysokość, harmonia, głośność, tempo.
Ćwiczenie 7
Wybierz kilka sytuacji lub rzeczy i scharakteryzuj je. Zwróć uwagę czy w twojej charakterystyce występują właściwości słuchowe.
Inne czynniki
Słuchowców, ze względu na wrażliwość na dźwięki, często rozprasza hałas. Lubią oni czasami mruczeć do siebie pod nosem, gdyż słyszenie swojego głosu ułatwia im myślenie lub bezgłośnie poruszać ustami. Jak łatwo można domyślić się, słuchowcy lubią słuchać innych ludzi, dlatego też m.in. lubią rozmawiać przez telefon. Tak więc jeżeli masz wysokie rachunki za telefon, to może to oznaczać, że jesteś słuchowcem :-)
Ćwiczenie 8
Zastanów się czy ty lub jacyś Twoi znajomi są szczególnie wrażliwi na hałas oraz kto z Twoich znajomych najbardziej lubi rozmawiać przez telefon.
Moduł 22
W poprzednim module zajmowaliśmy się rozpoznawaniem słuchowców. Dzisiaj odpowiemy sobie na pytanie – co dalej, w jaki sposób powinniśmy docierać do słuchowców. Na początek proponuję abyś sprawdził jak to jest być 100% procentowym słuchowcem (taki oczywiście w rzeczywistości nie występuje).
Zamknij oczy i staraj się po kolei przeanalizować wszystkie dochodzące do ciebie dźwięki. Jaki mają one na ciebie wpływ? Czy pozwalają stworzyć Ci obraz otaczającej Cię rzeczywistości?
Po tym ćwiczeniu już wiesz, co najbardziej „kręci” słuchowców. Prowadząc rozmowy ze słuchowcami trzeba przede wszystkim zadbać o ich komfort w zakresie braku zewnętrznych hałasów. Możesz się zdziwić jak wiele dźwięków, których inni ludzie w ogóle nie zauważą, potrafi wyprowadzić słuchowca z równowagi.
Spróbuj w różnych miejscach (biuro, dom, ulica) zacząć zwracać większą uwagę na otaczające Cię dźwięki. Zastanów się, które z nich mogą być szczególnie uciążliwe dla słuchowców.
Ponieważ dla słuchowców liczy się słowo mówione, dlatego warto szczególnie ważne kwestie powtarzać dwa razy. Słuchowcy są też bardziej wyczuleni na to jak mówimy. Dlatego warto stosować różną modulację głosu, różną głośność, itd. do podkreślania różnych zagadnień. Słuchowcy to docenią. Może to jednak również działać czasami na naszą niekorzyść. Jeśli my będziemy zmieniać głos od niechcenia, bez jakiegoś określonego celu, to słuchowiec może to zinterpretować, że jednak ma to jakieś znaczenie i źle zrozumieć nasz przekaz.
Kolejny sposób dopasowania się do słuchowców to stosowanie opisów opartych na dźwiękach. Np. „I wtedy usłyszeliśmy potworny huk. Zobaczyliśmy jak Piotrek koziołkuje po schodach krzycząc z przestrachu.” Po takim opisie słuchowiec bardzo łatwo wyobrazi sobie taką sytuację.
Wybierz kilka rozmów, które masz w najbliższym czasie odbyć. I zapisz jak byś je przeprowadził używając opisów przeznaczonych dla słuchowców.
Rozwinięciem powyższej techniki jest skupienie swojej uwagi na słowach charakterystycznych dla słuchowców: słuchać, dyskutować, pytać, rozmawiać, ogłosić, dzwonić, hałas, dźwięk, harmonia, głos, ton, cisza, rytm, głuchy, głośny.
Zapisz przykładowe zdania jakieś rozmowy używając powyższych słów.
Sumbodalności
Submodalności słuchowców: stereo, mono, ton, barwa, kierunek, rytm, ciągły, urywany, odległość od dźwięku, czas trwania, wysokość, harmonia, głośność, tempo. Je również warto stosować, oczywiście wtedy, gdy ma to sens. Jeśli będziemy próbowali robić to na siłę, to będzie to brzmieć bardzo sztucznie.
Zapisz jakąś konwersację używając submodalności słuchowców.
Telefon
W poprzednim module powiedzieliśmy sobie, że słuchowcy lubią rozmawiać przez telefon, dlatego można ten kanał komunikacji wykorzystać aby ich np. do czegoś przekonać.
Nie zapominajmy jednak o tym, że słuchowcy wykorzystują również inne kanały przekazu. Dlatego komunikując się z nimi wcale nie musimy rezygnować np. z pokazywania im tego, o czym mówimy.
modul 23
24
25
26
27
28
29
30
Moduł 31
Metamodel cd
Zniekształcenia
Dzisiaj zajmiemy się kolejnymi zniekształceniami.
Czytanie w myślach
Przekonania oparte na czytaniu w myślach zakładają, że potrafimy czytać w czyiś myślach i wiemy, co ktoś myśli na jakiś temat.
Przykłady:
- Ona nie troszczy się o mnie.
- Oni na pewno nie zgodzą się ze mną.
- On nie będzie chciał tam pojechać.
Wypisz kilka innych przekonań związanych z czytaniem w myślach.
Aby rozwiązać takie przekonania należy zdefiniować kryteria użyte do tworzenia wypowiedzi na temat stanów wewnętrznych innych ludzi.
Pytania:
- Skąd konkretnie wiesz, że ona nie troszczy się o ciebie?
- A skąd to wiesz? Pytałeś się ich?
- Jak się dowiedziałeś, że on nie będzie chciał tam pojechać?
Wypisz pytania do przekonań z ćwiczenia 1.
W wyniku zastosowania tego typu pytań często dochodzi się do wniosku, że nie mamy żadnych dowodów na to, że ktoś myślał w taki sposób, jak to sądziliśmy.
Przykład dialogu:
- No nie.
- Więc skąd masz pewność, że nie zgodzą się z tobą?
- Tak przypuszczam.
- Czy oni dali Ci do zrozumienia, że się z Tobą nie zgodzą?
- Nie.
- Czyli jednak jest szansa, że mogą się z Tobą zgodzić?
- Jakaś szansa to może i jest.
- A jak zareagowali na Twoją wcześniejszą propozycję? Zgodzili się?
- Tak.
- No widzisz, czyli potrafiłeś ich wtedy przekonać to i teraz powinno Ci pójść.
- Ale teraz to jest trudniejsza sprawa.
- Może i tak. Tylko, że oni już Cię znają i wiedzą, że masz dobre pomysły. Więc na pewno łatwiej zaakceptują Twoje kolejne pomysły.
- Może rzeczywiście masz rację.
Wypisz kilka innych dialogów wykorzystując przekonania i pytania z ćwiczeń 1 i 2.
Opuszczony podmiot
W oceniającym przekonaniu brakuje podmiotu - osoby, która wygłasza opinię oraz sposobu, w jaki ta ocena powstała.
- Egoizmem jest myślenie o swoich własnych uczuciach.
- Każdy człowiek powinien mieć prawo do przeklinania.
- Ta partia składa się z samych oszustów.
Wypisz kilka innych przykładów przekonań oceniających, w których brak podmiotu wystawiającego ocenę.
W celu przełamania przekonań tego typu należy zidentyfikować źródło oceny oraz kryteria użyte do sformułowania oceny.
- Egoizmem w stosunku do kogo konkretnie?
- Kto tak uważa?
- Według kogo ta partia składa się z samych oszustów?
Dopisz pytania do przekonań z ćwiczenia 4.
Zidentyfikowanie osoby, która stawia ocenę, pozwala skupić się na kryteriach, w oparciu o które stworzyła ona dany osąd. To z kolei pozwala na podważenie tych kryteriów.
Dialog:
- Według wszystkich.
- Jak to wszystkich? Ja tak nie uważam. Wymień kto dokładnie ma takie zdanie o tej partii.
- No chociażby ja.
- W oparciu o co stawiasz taką ocenę?
- Przecież w mediach na okrągło mówią i piszą o przekrętach członków tej partii.
- Czy pisali już o wszystkich członkach tej partii?
- Tego nie wiem.
- Czyli nie możesz przyjąć, że wszyscy bez wyjątku są oszustami.
- Ale pewnie są!
- Ale nie masz na to żadnych dowodów.
- Nie mam.
- Czyli możemy przyjąć, że część członków tej partii to faktycznie oszuści. A o innych nic nie wiemy. Zgadza się?
- Niby tak.
Wypisz kilka innych dialogów wykorzystując przekonania i pytania z ćwiczeń 4 i 5.
Moduł 32
Generalizacje
Przechodzimy do trzeciej formy metamodelu – generalizacje.
Założenia
Przekonanie zbudowane na ogólnym założeniu:
- Jeśliby on wiedział, jak bardzo cierpiałam, nie postępowałby w ten sposób.
- Gdyby nie ta pogoda, to wszystko by się udało.
Wypisz inne przykłady przekonań zawierających generalizujące założenia.
Aby rozbić przekonanie oparte na założeniach, należy przejść do szczegółów, które pokażą, że założenie jest błędne.
- Jak to konkre...
brindille