WYKŁAD 4 Nieprawidłowości zębowe
1.Zaburzenia liczby zębów
Hiperdoncja - jest nieprawidłowością zębową polegającą na występowaniu dodatkowych zawiązków zębowych o typowej lub atypowej budowie.
I)Zwiększenie liczby zębów (hiperdoncja)
-prawdziwa (hiperdoncja vera)
-rzekoma=pozorna (hiperdoncja spuria) spowodowana przetrwaniem zęba mlecznego
Wyróżniamy:
a)zęby nadliczbowe -nieprawidłowa budowa
b)zęby dodatkowe - prawidłowa budowa
Występowanie zębów nadliczbowych:
a)przednia część szczęki lub żuchwy
b)okolica zębów trzonowych
Ząb środkowy (mesiodens)
-ząb nadliczbowy
-umiejscowiony w pobliżu linii środkowej między ząbami szczęki lub żuchwy
-kształt stożkowaty
-zwykle ułożony koroną w stronę brzegu dziąslowego
-zwykle występuje pojedynczo
Mesiodens powoduje:
a)stłoczenia zębów przednich
b)diastemy
c)rotacje
d)zaburzenia w wyrzynaniu zębów
e)resorpcję korzeni
f)powstawanie torbieli
2.Zmniejszenie liczny zębów
Hipodoncja:
a)prawdziwa (hipodoncja vera) brak zawiązka
b)pozorna (hipodoncja spuria) występuje w przypadkach całkowicie zatrzymanych ząbów
Anodoncia - całkowity brak zębów
Oligodoncja -brak sześciu lub więcej zębów
-brak zawiązków zębów stałych lub mlecznych
-dotyczy jednego zęba lub grupy zębów
-rzadko występuje w uzębieniu mlecznym
Braki zębowe najczęściej dotyczą:
-trzecich zębów trzonowych
-drugich zębów przedtrzonowych
-bocznych dolnych i górnych zębów siecznych
-kłów
Hipodoncja występuje w:
-zes Downa
-dysp ekto
-rozszcz wargi i podniebienia
3.Zaburzenia budowy anatomicznej zębów
1)zaburzenia wielkości zębów
Makrodoncja
-zwiększona wielkość zębów
-najczęściej dotyczy przyśrodkowego zęba siecznego stałego szczęki (ząb olbrzymi)
-rzadko występuje makrodoncja uogólniona
Ząb olbrzymi (macrodens)
-posiada jedną komorę i jeden kanał
-jest przyczyną stłoczeń zębów
-powoduje zaburzenia zgryzowe
-powoduje niekorzystny wygląd estetyczny
-może występować symetrycznie
Mikrodoncja
-zmniejszenie wymiarów zębów
-najczęściej dotyczy zębów stałych siecznych bocznych
-rzadko występuje mikrodoncja uogólniona
2. Zaburzenia kształtu zębów
a)zeby bliźniacze
-częściej występują w uzębieniu mlecznym
-powstają z jednego zawiązka
-ząb o szerokiej koronie podzielonej bruzdą na powierzchni wargowej
-posiada jedną komorę i jeden kanał korzeniowy
b)zeby zlane
-powstają z dwóch zawiązków
-występuje wspólna korona i dwa korzenie
-na koronie bruzda przebiegająca wzdłuż osi długiej
-zlanie może być częściowe lub całkowite
c)zęby zrośnięte
-powstają w wyniku braku przegrody kostnej oddzielającej dwa zawiązki
-korony zębów są oddzielone
-korzenie zębów połączone są ze sobą cementem najcząściej wystepują w zębach przedtrzonowych i trzonowych
Ząb wgłobiony (ząb w zębie)
-powstaje w wyniku wgłobienia tkanek do jamy zębowej
-najczęściej występuje w zębach przednich (zęby boczne sieczne szczęki)
-korona zęba ma kształt stożkowaty
-występuje rozrzedzenie struktury kostnej wokół wierzchołka korzenia
-w powiększonej jamie zęba występuje mniejszy wewnętrzny ząb z odwrotnie ułożonymi tkankami ( szkliwo pokryte jest przez zębinę)
Perły szkliwne lub krople szkliwne
-mają postać guzków lub kropli
-wys w okolicy szyjki zęba lub rozwidlenia korzeni
Zbudowane są z:
a)szkliwa(perły szkliwne właściwe)
b)zębiny pokrytej szkliwem
c)szkliwa, zębiny i miazgi
Zaburzenia dot korzeni i/lub kanałów korzeniowych:
1.Zaburzenia dotyczące liczby korzeni
a)zwiększenie liczby korzeni w zębach jednokorzeniowych
b)zwiększenie lub zmniejszenie korzeni w zębach wielokorzeniowych
2.Zaburzenia kształtu korzeni
a)zakrzywienia
b)szerokie rozstawienie
c)połączone w blok
d)wydłużenie (rhizomegalia)
e)skrócenie (rhizomicria)
Zaburzenie kształtu korzeni mają duże znaczenie w leczeniu
-endodontycznym
-chirurgicznym
-ortodontycznym
Zaburzenia kształtu korzeni
-w szczęce dotyczy wszystkich zębów
-w żuchwie spotykane w zębach trzonowych trzecich
Taurodontvzm
-wydłużenie korony
-przesunięcie w kierunku wierzchołkowym rozwidlenie korzeni
-brak przyszyjkowego zwężenia korony
-krótkie korzenie
-występuje w zębach trzonowych
-hipotaurodontyzm
-mesotaurodontyzm
-hipertaurodontyzm
Zaburzenia zębów w kile wrodzonej
Zęby Hutchinsona
-z.sieczne
-kształt beczułkowaty
-półksiężycowate wycięcie na brzegu siecznym
ZębyPflugera
-pierwsze zęby trzonowe
-zbliżenie guzków (pąk kwiatu)
Zęby Fourniera (stalaktytowe . morwowe)
-niedorozwój guzków na powierzchni żującej
3.Zaburzenia położenia zębów
1. Nachylenie zęba — inklinacja
Mesioinclinatio - nachylenie w kierunku przyśrodkowym
Distoinclinatio - nachylenie w kierunku odśrodkowym
Protrusio - nachylenie zębów przednich w kierunku przedsionka
Retrusio - nachylenie zębów przednich do podniebienia
Nachylenie zębów bocznych:
Vestibulolrusio - nachylenie do przedsionka
Palatotrusio - nachylenie do podniebienia
Linguatrusio - nachylenie do języka
2.Przesunięcie zęba
Extrapositio - przesunięcie poza łuk zębowy na zewnątrz
Intraoositio - przesunięcie poza łuk zębowy do wnętrza
3. Przemieszczenie wzdłuż długiej osi zęba
infraoositio - skrócenie zęba
Extrapositio - wydłużenie zęba
4.Przestawienie zębów (transpositio) - polega na zamianie miejsca w łuku
5.Obroty (rotatio)
a)wewnętrzne - gdy powierzchnia wargowa skierowana jest do linii środkow
b)zewnętrzne – distorotatio
Ząb zatrzymany (retentio dentis)
-jest jedną z częstszych nieprawidłowości w obrąbie narządu żucia
-prawidłowo zbudowany ząb stały
-pozostaje w kości szczęki lub żuchwy po okresie fizjologicznego wyrzynania
-całkowicie lub częściowo otoczony kością
Przyczyny:
a) ogófnoustrojowe
-zaburzenia hormonalne
-niedobory witaminowe
-krzywica
b)miejscowe
-niedorozwój kości szczęk
-brak miejsca w łuku zębowym
-przedwczesna utrata lub przetrwanie zębów mlecznych
-stany zapalne kości
-nieprawidłowe położenie zawiązka
-torbiele
-guzy nowotworowe
-urazy
Zatrzymaniu ulegają najczęściej :
-trzecic zęby trzonowe w żuchwie
-górne i dolne kły
-trzecie zęby trzonowe górne
-górne i dolne zęby sieczne
-zęby przedtrzonowe
Zatrzymanie zębów przebiega najczęściej bezobjawowo.
4.Zaburzenia struktury tkanek zęba
1)Szkliwo
Nieprzezroczystość -zmętnienie (opacity)
-Jakościowe uszkodzenie
-mętne, białe łub przebarwione (kremowe, żółte, brązowe) obszary gładkiego szkliwa
-prawidłowa powierzchnia i grubość
Hipoplazja
-ilościowe uszkodzenie szkliwa związane ze zmniejszeniem jego grubości
-szkliwo jest twarde
-zmiany kształtu koron (stożkowy, cylindryczny)
-brak stycznego punktu kontaktu zębów
Formy hipoplazji
1)dołki - płytkie lub głębokie ułożone poziomo w postaci linii na powierzchni szktiwa
2)bruzdy - przebiegające poziomo lub pionowo między którymi mogą występować pofałdowania powierzchni
3)częściowy lub całkowity brak szkliwa
Fluoryzacja zębów
-spowodowana przez nadmierne spożycie fluoru podczas odontogenezy
-wys nie przezroczyste mętne białe plamy układające się w pasy
-wys mętne pola przebarwiające sie na kolor żółtobrązowy
-ubytki szkliwa
2.Zębina
a)niecałkowity rozwój zębiny typu II (dentinogenesis imperfecta type II) zęby Capdeponta
-kolor szary, żółty lub brązowy
-szybko ulegają starciu do brzegu dziąsła
-beczkowaty kształt koron
-skrócenie korzeni
-obliteracja komory i kanału korzeniowego
b)dysplazja zębiny TYP I-dysplazja zębiny korzeniowej (radicular dentin dysplasia)
-korony zębów mlecznych i stałych mają prawidłowy kształt, barwę i konsystencję
-zęby wykazują ruchomość
-krótkie stożkowate korzenie
-rozrzedzenie struktury kostnej wokół wierzchołków korzeni
-kanały korzeniowe całkowita obiiteracja
-w zębach mlecznych całkowita obiiteracja komór
-w zębach stałych częściowa obliteracja komory, której kształt przypomina półksiężyc
c)dysplazja zębiny TYP II- dysplazia zębiny koronowej
-bardzo rzadko występuje
-zęby mleczne
-podobne zmiany do dentinogenesis imperfecta typ II
-zęby stałe mają prawidłowy kształt i barwą
-komora w kształcie płomienia, bardzo wąski kanał
d)Włóknista dysplazja zębiny -bardzo rzadko występuje dotyczy tylko zębów stałych
-zęby mają kształt i barwę prawidłową
-prawidłowa wielkość korzeni
-w komorze i kanałach niewielkie przepuszczalne dla promieniowanie pola
e) Niecałkowity rozwój zębiny typ I (dentinogenesis imperfecta type I)
-jest jednym z objawów dziedzicznej uogólnionej choroby kości (osteogenesis imperfecta)
Objawy schorzenia.
-skłonność do złamań kości
-zmiany stawowe
-niebieska twardówka
-postępująca głuchota
-zęby mleczne takie same zmiany jak w dentinogenesis imperfecta typII
-zęby stałe ( zęby przednie górne mają prawidłowy kolor i kształt, dolne są barwy niebieskawo-brązowej, starte przy brzegach siecznych)
WYKŁAD 5 Nieprawidłowości twardych tkanek zębów niepróchnicowego pochodzenia
W zależności od czasu działania dzielimy na:
1.rozwojowe
2.nabyte po wyrżnięciu się zęba
urazowe
chemiczne
fizyczne
Wady rozwojowe powstają na skutek zaburzeń procesu odontogenezy w zębach mlecznych lub stałych albo w obu rodzajach uzębienia.
Mogą powstawać prenatalnie lub postnatalnie
Rozwój tkanek zęba jest procesem złożonym długotrwałym i podlegającym ścisłym zasadom ogólnoustrojowym. Każde zaburzenie tych zasad sterujących rozwojem zęba zostaje trwale i precyzyjnie odnotowane w postaci mikro lub makroskopowych zmian jego struktury. Sam mechanizm powstawania zmian nie został jeszcze w pełni poznany. Przyjmuje się, że różne czynniki mogą wywoływać ten sam typ zmian a intensywność bodźca wpływa na stopień ciężkości zaburzenia.
Przyczyny rozwojowych wad szkliwa i zębiny.
1.Przyczyny ogólnoustrojowe
A.Czynniki dziedziczne
-wywołujące zmiany w uzębieniu (amelogenesis ...
lekdent