Zdrowie – to stan pełnego fizycznego, umysłowego, i społecznego dobrego samopoczucia przy całkowitym braku choroby lub kalectwa. Czynniki decydujące o zdrowiu: genetyczne, paragenetyczne, środowiskowe, tryb życia, kultura zdrowotna.
Łożysko- powstaje z części płodowej kosmówki i części matczynej – błony śluzowej macicy. Po implantacji zarodek, w naciekowo rozwijającym się syncytiofoblaście powstają przestrzenie zwane zatokami do których wlewa się krew z uszkodzonych przez rozwijający się trofoblast naczyń macicznych. Następnie do syncytiotrofoblastu zaczynają wrastać sznury komórek cytofoblastu. Mówimy wtedy o tworzeniu się kosmków pierwotnych. Do kosmków pier. Wrasta mezoderma pozazarodkowa, w której powstają naczynia krwionośne. Tak zbudowane kosmki nazywa się kosmkami wtórnymi. Naczynia krwionośne kosmków łączą się z naczyniami zarodka wrastającymi w kierunku łożyska przez szypułę brzuszną.
Kosmki powstają na całej powierzchni kosmówki, ale w miarę rozwoju i powiększania się zarodka rozwijają się tylko te które kontaktować się będą z częścią podstawną błony śluzowej macicy. Rozwój kosmków polega na ich stopniowym rozrastaniu i powstawaniu licznych wgłębień. Szypuł brzuszna przekształca się następnie w pępowinę, w której przebiegają dwie tętnice i jedna żyła
Anatomiczną jednostką łożyska płodowego jest zrazik łożyskowy, utworzony przez kosmek wraz z odgałęzieniami. W łożysku człowieka kosmki łożyskowe stykają się bezpośrednio z krążącą w przestrzeniu międzykosmkowej krwią matki. Krew maki jest więc oddzielona od krwi płodu przez warstwy budujące kosmek. Warstwy te stanowią barierę łożyskową. Bariera t jest przepuszczalna dla leków i substancji toksycznych. Mogą ją takż czasami pokonać erytrocyty i leukocyty, przemieszczając się w obie strony. Ta pewna nieszczelność bariery łożyskowej jest przyczyną tego, że w przypadku konfliktu rh antygeny mogą być rozpoznane przez układ immunologiczny matki, wytworzone przez jej organizm przeciwciała mogą przemieścić się przez łożysko niszcząc następnie krwinki płodu. Uszkodzenie płodu w przypadku rodzin z konfliktem rh jest rzadkie w przypadku pierwszej ciąży i znacznie częstsze w drugiej i następnych ciążach. Natomiast możliwość przechodzenia innych przeciwciał przez łożysko jest bardzo istotnym zjawiskiem korzystnym polegającym na uzyskiwaniu przez płód odporności biernej – naturalnej
Zmiany ontogenetyczne- wyraźny dowód że komórki zmieniają się pod wpływem czynników zewnętrznych znaleźli G.. Spemann i G. Mangold w 1924 roku. Pierwsze komórki zarodka przed stadium moruli, podobnie jak zapłodnione jaja, są komórkami nie wyspecjalizowanymi. Mają one możliwości rozwoju we wszystkich kierunkach, są omnipotentne albo inczej totipotencjlne. Oddzielnie jednej komórki moruli prowadzi do odtworzenia nowej moruli. Ich omnipotencja jest stopniowo ograniczana. Położenie komórek na zewnątrz prowadzi do ich przekształcania się w komórki trofoblastu. Po utworzeniu zarodka dwuwarstwowego, komórki i ektodermlne z górnej warstwy, przesuwają się z obwodu ku środkowi i wsuwają się między obie warstwy, tworząc trzecią mezodermę. Stwierdzono także że to związek struny grzbietowej determinuje powstanie wpierw rynienki, a potem cewki nerwowej. Komórki które nie weszły w kontakt z komórki zawiązki struny grzbietowej, nie są zdolne do przekształcenia w płytkę nerwową. Zróżnicowanie większości komórek jest nieodwracalne, polega na pobudzeniu czynności genów związanych z funkcją danego typu komórki, zablokowaniu większości innych genów
Tkanka tłuszczowa-spełnia rolę izolatora termicznego, chroni narządy przed urazami mechanicznymi a zwarty w niej tłuszcz jest materiałem zapasowym, wyróżnia się dwa rodzaje tkanki tłuszczowej: żółta z jedną dużą wakuolą tłuszczową i jądrem przy ścianie komórki; brunatna z jądrem położonym centralnie i tłuszczem w postaci drobnych kropelek rozmieszczonych równomiernie w cytoplazmie.
Mutacje punktowe- polegają na zmianie sekwencji nukleotydowej DNA. Tranzycja-zamiana adeniny przez guaninę a tyminy przez cytozynę. Transwersja – zmiana zasady purynowej na piramidową. Delecja – wypadnięcie jednej lub większej ilości par nukleotydów z łańcucha DNA. Inwersja- wstawienie pojedynczej lub większej ilości par nukleotydów w łańcuch DNA.
U człowieka przykłdem chorób spowodowanych mutacją jednego genu s –albinizm(bielactwo wrodzone, mutacja recesywna), -alkaptonuria(mutacja recesywna, objawami tu są czarne zabarwienie moczu i stany zapalne różnych narządów oraz ciemnienie skóry), fenyloketonuria ( mutacja recesywna objawiająca się zaburzeniami w rozwoju umysłowym, zaburzeniami ruchowymi) –anemia sierpowata (hemoglobina ma słabe powinowactwo do tlenu, a sierpowate krwinki łatwo ulegają zniszczeniu co powoduje anemię, mutacja recesywna
Szczepionka – antygen swoisty dla danej choroby, szczep osłabionych bakterii pod ich wpływem powstają przeciwciała. Surowica – gotowe przeciwciała, pozwala ona pacjentom przetrwać przez jakiś czas dopóki jego własne plazmocyty nie zaczną wytwarzać dostatecznej ilości przeciwciał niż czynnik zakaźny. Antybiotyk produkowany jest przez mikro organizmy, substancja która nawet w rozcieńczonej postaci ma zdolność hamowania wzrostu lub zbijania bakterii i innych mikroorganizmów. Stosowane w leczeniu chorób infekcyjnych, ale efekty leczenia musza być kontrolowane
Definicja płci –
Teoria ślizgowa skurczu mięśni – model ślizgowy wyjaśniający molekularne mechanizmy skracania się miofibryli zakłada, że w czasie skurczu miofibryli, filamenty cienkie (aktyna) wysuwają się pomiędzy grube (miozyna). Przesuwanie się mifibryli jest możliwe dzieki dużej ilości mitochondriów, które dostarczają energii.
Transkrypcja – jeden z etapów biosyntezy białka w komórce; przetwarzanie informacji dziedzicznej zakodowanej w postaci sekwencji kodów DNA na taką samą sekwencję ściśle im odpowiadających kodów w cząsteczce mRNA, zachodzi w chromosomach.
Translacja – jeden z etapów biosyntezy białka w komórce, polega na wbudowaniu aminokwasów w łańcuch polipeptydowy w określonej kolejności. Powstaje pierwszorzędowa struktura białek (polipeptydów). Zachodzi w rybosomach.
Aparat Golgiego – wyróżniamy w budowie komórek. Jest to system równolegle ułożonych 4-8 cystern, pęcherzyków i wakuol-zbiorników leżących po wklęsłej stronie. Ma kształt stożka spodeczków z wklęsłościami skierowanymi w dół. Zbudowany jest z dwóch jednostek zwanych diktiosomami. Pęcherzyki leżące na obwodzie cystern odrywają się z nich tworzą się lizosomy. Pełni funkcję resorpcyjne prowadzące do zgęszczenia wydzielin i wydalin oraz funkcje wydzielnicze w różnych narządach. Bierze udział w syntezie glikoproteidów pokrywających powierzchnię komórek zwierzęcych i w syntezie mukopolisacharydów.
Transfuzja krwi - podawanie krwi zasadniczo bezpośrednio z żyły dawcy do żyły biorcy. Obecnie z tej metody przetaczania korzysta się bardzo rzadko i pod pojęciem transfuzji krwi rozumie się potocznie również podawanie krwi metodą pośrednią, a więc krwi konserwowanej pełnej lub tych preparatów krwi, czyli środków krwiopochodnych, które zawierają krwinki czerwone (masa erytrocytarna).
Podawanie dożylne pozostałych środków krwiopochodnych (np. preparatów osocza), tzw. środków krwiozastępczych (np. dekstranów) i in. roztworów (np. roztworów glikozy, elektrolitów), określa się terminem "przetaczanie.
Błony komórkowe – zbudowane z fosfolipidowej macierzy, w której zatopione są globularne cząsteczki białkowe. Fosfolipidy tworzą dwu molekularną warstwę o dość zmiennym charakterze. Celem błon jest przede wszystkim ograniczenie i ukierunkowanie wymiany materii między różnymi przestrzeniami wewnątrzkomórkowymi. Szczególną cechą błon jest zdolność do selektywnego przepuszczania lub zatrzymywania różnych cząstek chemicznych. Dzięki nim rekcje biochemiczne stają się reakcjami kierunkowymi. Na ich pwoerzchniach sa utrwwalone układy enzymatyczne i przebieg reakcji zachodzi w określonym porządku. Na błonach zachodzą także ważne procesy transportu elektronów oraz procesy energetyczne związane z przekształceniem ADP w ATP i odwrotnie. W ich składzie stwierdzono obecność glikoproteidów, fosfolipidy, cholesterol, swingomielinę. Funkcje: utrzymanie stałości środowiska wewnętrznego, wybiórczą przepuszczalność, utrzymanie enzymów w lizosomach i mitochondriach, realizacja transportu biernego oraz aktywnego za pomocą nośników
Tkanka chrzęstna zawiera znacznie zgęszczoną istotę podstawową z dużą ilością glikoproteidu zwanego chondryną. Nie wnika do niej naczynia krwionośne i nerwy. Jest odżywiana na drodze dyfuzji z unaczynionej błony łącznotkankowej zwanej ochrzęstna. Chrząstka powstaje z mezynchyny której komórki tracą wypustki i zaczynają wytwarzać substancję międzykomórkową z włóknami kolagenowymi i sprężystymi. Komórki zamieniają się w typowe chondrocyty czyli komórki chrzęstne. Chondrocyty mogą się dzielić w ten sposób tworzą się grupy izogeniczne składające się z 2 lub więcej komórek chrzęstnych. W zależności od struktury substancji międzykomórkowej wyróżniamy tkankę chrzęstną szklistą, włóknistą i sprężystą. Chrząstka szklista składa się z komórek ułożonych w grupy izogeniczne i z substancji międzykomórkowej, która tworzy jednolitą szklistą masę . W życiu zarodkowym tworzy związki większości szkieletu.
Cechy w okresie dojrzewania-
Chłopców – okres dojrzewania zaczyna się od 9/10 roku życia, i początkowo ma charakter utajniony. Objawy zewn. Powiększenie jąder i prącia, początek owłosienia łonowego, później pachowego. 13r. Ż. To mutacji głosu oraz rozwój zarostu twarzy. Następnie przyspieszenie wzrastania, zmiana proporcji, wymiarów , składu tkankowego ciała. Na psychikę oddziałują hormony – trudności w nauce, zmęczenie, pobudliwość nerwowa. Zakończenie tego cyklu ma miejsce ok. 19r. Życia. Po zakończeniu dojrzewania płciowego oraz ukształtowaniu się dorosłych wymiarów i proporcji ciał osiągane są wielkości szczytowe poszczególnych cech organizmu siła, dynamiczna, szybkość zwinność
Dziewcząt- dojrzewanie rozpoczyna się 7/9 rok życia i na początku ma charakter utajniony Pęcherzyki jajnika rozwijają się dopiero ok. 10/11roku życia, pierwszym zewnętrznym objawem jest rozwój gruczołów sutkowych, pojawienie się owłosienia pachowego i łonowego. Piersi rozwijają się w różnym tempie u różnych dziewcząt Pierwsza miesiączka występuje między 12 a 14 r.ż. Wzrasta tempo rozwoju, przyśpieszenie wzrastania, zmiana proporcji wymiary i składu tkankowego ciała. Najwcześniej swój szczyt osiąga długość nóg następnie szerokość bioder i klatki piersiowej Na psychikę oddziaływają hormony – początku popędu płciowego przejawia się potrzebą więzi uczuciowej, przyjaźń miłość. Zakończenie cyklu przemian ma miejsce ok. 17r.ż.Po zakończeniu dojrzewania płciowego oraz ukształtowaniu się dorosłych wymiarów i proporcji ciał osiągnie wielkości szczytowe poszczególnych cech organizmu: siła dynamiczna gibkość, zwinność
Życie – dla biologa życie jest formą istnienia materii o specyficznej przemianie energii. Istota życia polega na potoku przemian biochemicznych i energetycznych, z ustaniem ginie życie. Jest to forma złożona ruchu materii, która powstała na pewnym etapie jej rozwoju historycznego i reprezentowana jest przez rozrodczą, powodującą powiększenie liczby organizmów. Jest to utrzymanie stanu homeostazy (równowagi).
Cechy dziecka w wieku przedszkolnym – 3-4 lata mało samodzielne opanowuje podstawy gramatyczne język, myślenie sensoryczno-motoryczne, rozwiązuje zadania ruchowo spostrzeżeniowe, nie potrafi zatrzymać uwagi na jednym m przedmiocie, niestałość emocji i uczuć Okres ten to opanowanie umiejętności władania własnym ciałem, doskonalenie się fizjologicznych biochemicznych mechanizmów organizmu do osiągnięcia stanu równowagi. 5 lat-impulsywne, agresywne, żywe, ruchliwe, dociekliwe, 6 lat zdolne do dużego wysiłku i dużego skupienia uwagi na jednej rzeczy. Wiek wczesnoszkolny – rozwinięta sprawność pracy, organizm dziecka ogólnie wzmocniony, nadal dojrzewają komórki mózgowe, przewaga wewn. rozrastania się organizmu nad wzrostem, wzrastanie sta łych zębów, mięśnie duże rozrastają się szybciej niż drobne, dlatego dużo ruchów szybkich i zbytecznych, ulepsz się prac systemu oddechowego, brak samokontroli i umiejętności oceny.
Zmienność rekombina – charakterystyczna dla organizmów rozmnażających się płciowo. Źródła tej zmienności to proces zapładniania, powstaje wówczas nowa kombinacja genów, losowe rozchodzenie się chromosomów do gamet Zmienność ta przyczynia się do powstawania w potomstwie nowych kombinacji alleligenów – poprzednio już istniejących. Efektem jej istnienia jest powstawania potomstwa odmiennego od rodziców. (zleży od segregacji chromosomów w mejozie). Człowiek ma 23 pary chromosomów, 23^2 – tyl jest możliwości tworzenia komórek jajowych, zmienność ta nie wnosi nic nowego do potomstwa.
Okres jaja płodowego-
Tkanka nabłonkowa - w ontogenezie rozwija się ze wszystkich listków zarodkowych. Cechuje ją zwarty układ komórek i obecność błony podstawnej będącej warstwa graniczną między nabłonkiem a tkanka łączną. Wszystkie tkanki nabłonkowe mogą w różnym stopni się regenerować. Ze względu na kształt komórek dzielimy nabłonki na płaski, sześcienny i walcowate. Ze względu na ich uwarstwienie na: jednowarstwowe jednowarstwowy wielorzędowy i wielowarstwowy. Ze względu na funkcje dzielimy na: pokrywający i gruczołowy i zmysłowy.
Tkanka gruczołowa – gruczołem nazywamy pojedynczą komórkę lub zespół komórek nabłonkowych produkujących różne substancje. Gdy wydzielane są na zewnątrz komórki lub do przewodu odprowadzającego, wtedy mówimy o gruczołach wydzielania zewnętrznego, czyli gruczołach egzokrynowych natomiast gdy wydzielina przechodzi do naczyń krwionośnych to gruczoły ją produkujące określamy jako endokrynowe, czyli gruczoły wydzielania wewnętrznego Trzecią grupę tworzą gruczoły mieszanego wydzielania np. trzustka i gonady. Ze względu na budowę, gruczoły dzielimy na cewkowate, pęcherzykowate i pośrednie, a ze względu na złożoność budowy na proste rozgałęzione i złożone. Ze względu na sposób, w jaki wydzielina opuszcza komórkę, gruczoły dzielimy na merokrynowe – gdy wydzielina opuszcza komórkę nie naruszając jej struktury np.: w wątrobie. Gruczoły apokrynowe- gromadzące wydzielinę w szczytowej części komórki która razem z wydzieliną odrywa się od niej np.: w gruczole mlecznym. Gruczoły holokrynowe – gdy cała komórka wypełni się wydzieliną, jądro zanika i cała komórka np.: komórka łojowa
Rola krwi - jest to substancja płynna miedzy komórkowa o okrągłym kształcie komórek. Główna jej funkcja jest transport tlenu i dwutlenku węgla i metabolitów oraz subst. Odżywczych, ochrona przed infekcją, przed wynaczynieniem, utrzymanie równowagi homeostatycznej poprzez regulacje ciśnienia osmotycznego regulacja ciśnienia osmotycznego i temperatury ciała. Krew u człowieka stanowi 7% ciała i dorosły człowiek posiada około 5-5,5litra. Osocze, płynna część krwi, ma bursztynowe zabarwienie i skład osocza: woda(90%), subst. Organiczne(9%), białka(7-8%), węglowodany, glikogen, tłuszcze, hormony, enzymy, metabolity. Osocze zajmuje 45% krwi resztę zajmują erytrocyty, leukocyty i trombocyty.
Rola czynnika RH – Znajomość grup krwi jest niezbędna przy przetaczaniu krwi. Wymieszanie krwi o różnych grupach prowadzi do agulatynacji czyli zlepiania się krwinek, a następnie do ich rozpadu czyli hemolizy. Znajomość grup krwi jest także pomocna w czasie wykluczania ojcostwa. Układ Rh- i Rh+ występuje w dwu postaciach fenotypowych. W Polsce 85% ludzi ma czynnik Rh+ co oznacza ze na powierzchni ich erytrocytów obecny jest antygen Rh. Pozostałe 15% ma krew Rh-, nie posiada antygenu Rh. Ujawnienie się czynnika Rh zależy od trzech różnych genów, oznaczonych literami c,d i e. Gdy któryś z tych genów występuje w postaci dominującej, C,D,E, wtedy pojawi się antygen Rh. Homozygoty recesywne (cc, dd, ee) są Rh-. Istnienie alleli wielokrotnych zwiększ liczbą genotypów i fenotypów w populacji.
Proces Mitozy – zachodzi w komórkach somatycznych, jest to podstawowy podział komórkowy uczestniczy w procesie wzrostu organizmu przez powiększenie liczby komórek. W jej przebiegu wyróżniamy: profaza- powstają chromosomy, pod koniec powstaje wrzeciono podziałowe, zanika błoną jądrowa, każdy chromosom dzieli się na chromatydy;
Metafaza – chromatydy układają się w płaszczyźnie równikowej wrzeciona; anafaza – chromtydy dzielą się na pół i wędrują ku biegunom wrzeciona; telofaza-tworzą się dwie komórki potomne o mniejszej liczbie chromosomów do „n”.
Regulacja hormonalna owogenezy- podwzgórze -GNRH- przedni płat przysadki LH [gonadotropina], FSH [folikulotropina] (hormony) -jajniki - ciałko żółte(progesteron, błona śluzowa macicy, laktacja) –estrogeny(błon śluzowa macicy, rozwój cech płciowych).
Zmienność modyfikacyjna – jest to zmienność wywołana działaniem czynników środowiska na wzrost i rozwój organizmów. Jeżeli o jakiejś cesze decyduje tylko jeden gen, to środowisko wpływa na nią w stopniu znikomym. Znikoma większość cech kontrolowana jest jednak przez zespoły genów, co zwiększ możliwość modyfikowania ich ekspresji. Zmienność ta łączy się ze zmianami fenotypu, a genotyp zmianom nie ulega i zmienność ta nie jest dziedziczna. Dotyczy ekspresji, wpływu środowiska na ekspresję
Budowa białek I, II i III rzędowych – w skład cząsteczek białkowych wchodzą: węgiel, wodór, tlen, azot i często siarka. Białko zbudowane jest z 20 aminokwasów. W strukturze cząsteczek białkowych można wyróżnić 4 poziomy organizacji: I –rzędowa – kolejność ułożenia aminokwasów. Sekwencja aminokwasów jest determinowana genetycznie. Pierwszym białkiem, którego poznano sekwencje aminokwasów jest insulina. II-rzędowa struktura – wiązania wodorowe , struktura spiralno harmonijkowa; III-rzędowa struktura jest efektem pofałdowania i zwinięcia się łańcucha polipeptydowego, mającego już określona strukturę drugorzędową, w trójwymiarowy układ globuli lub inna postać przestrzenną.
IV-rzędowa struktura – struktura funkcjonalna (zniszczenie aminokwasów powstałych w strukturze 1,2,3).
Rozwój zarodka po 48 dniach – po 48 dniach pojawiają się pierwsze komórki kostne które zastępują chrzęstny szkielet. Jest to umowna granica końca okresu zarodkowego a początkiem płodu. W trzecim miesiącu płód wykazuje samoistne, delikatne ruchy. Pod koniec trzeciego miesiąca można wyróżnić zewnętrzne narządy płciowe. W szóstym miesiącu dziecko ma już 35cm długości i waży około 600gramów. Ma szanse przeżycia w inkubatorze gdyby urodziło się w tym czasie. W ostatnich trzech miesiącach płód zwiększ swój aparat immunologiczny przejmując od matki przeciwciała. Tydzień przed porodem dziecko przestaje rosnąc i zwykle około 266dnia ciąży odbywa się poród. Dziecko waży 2700 do 4500 gramów, przeciętnie 3200 a długość ciała waha się w granicach 50cm.
Wirus HIV, budowa- zbudowany jest dwóch rodzajów białek gp1200 i gp44 (białka glikoproteinowe o masie 120 i 44). Jest to ludzki wirus braku odporności, należy do RNA – wirusów, korzysta on z enzymu odwrotnej transkryptazy, przy pomocy, której syntezuje n matrycy RNA komplementarną nić DNA. Powstałe DNA wirusa tworzy formę dwuniciową włączająca się do genu gospodarza, tam replikuje się w czasie podziałów mitotycznych komórki. Jest to stan uśpienia wirusa. Pobudzenie to produkcja białek wirusowych które gromadzą się pod błoną komórkową. Gdy w komórce wyczerpują się materiały budulcowe, wtedy komórka ginie, a gotowe wirusy rozprzestrzeniają się i wnikają do limfocytów.
Budowa i działanie mięśni – Jedna z cech żywych organizmów jest ruch, który odbywa się w komórkach w postaci ruchu cytoplazmy i organeli oraz w postaci ruchu mięśniowego. Komórki tkanki mięśniowej potrafią aktywnie się kurczyć, natomiast nie m komórek zdolnych do aktywnego rozkurczania się oznacza to że jeśli komórka lub cały mięsień skurczą się to ich rozciągnięcie będzie wynikało z działania grawitacji lub ze skurczu innych komórek lub mięśni działających antagonistycznie
Mięśnie poprzecznie prążkowane szkieletowe i mięśnie gładkie u człowieka powstają z mezynchyny. Z mezodermy powstaje mięsień poprzecznie prążkowany serca, a mięśnie gładkie gruczołów potowych i mięsień rzęskowy źrenicy pochodzą z ektodermy. Podstawową jednostką czynnościową mięśnia jest włókno mięśniowe czyli pojedynczą komórkę mięśnia gładkiego jak i włókno mięśnia poprzecznie prążkowanego. W sarkoplazmie znajdują się podłużne białka kurczliwe zwane filamentmi. Z nich tworzą się kompleksy, pęczki filamentów, zwane miofibrylami (włókna kurczliwe). Filamenty są dwojakiego rodzaju: cienkie (skład: białko aktyna), grube (białko miozyna). We włóknach poprzecznie prążkowanych włókna tworzą układ heksagonalny tzn. jeden filament gruby otoczony jest przez sześć symetrycznie rozmieszczonych filamentów cienkich.
Tkanka luźna łączna – występuje w błonach śluzowych i narządach różnych przewodów, buduje otrzewną, opłucną i osierdzie. Pośredniczy w przekazywaniu substancji odżywczych między krwią i narządami. Włókna ułożone są w niej luźno i przebiegają w różnych kierunkach, często splatając się ze sobą
Choroby w czasie porodu –
Antybiotyk – produkowany jest przez mikro organizmy , substancja która nawet w rozcieńczonej postaci ma zdolność hamowania wzrostu lub zabijania bakterii i innych mikroorganizmów. Stosowane w leczeniu chorób infekcyjnych, ale efekty leczenia muszą być kontrolowane.
Tkanka nerwowa – komórki maja pochodzenie ektodermalne. Jej główną funkcją jest zapewnienie szybkiego kontaktu ze środowiskiem oraz komunikowanie się wewnątrz organizmu. Podstawową jednostką tkanki nerwowej jest neuron, komórka zdolna do przeprowadzenia elektrycznych impulsów nerwowych biegnących wzdłuż błony komórkowej. Przekazywanie pobudzenia na kolejne komórki odbywa się dzięki synapsom.
Rodzaje doboru – dobór naturalny to różnica w przeżywalności i zdolności do wydawania potomstwa między osobnikami różniącymi się jakimiś cechami. Dobór stabilizujący –działa poprzez eliminację fenotypów o cechach skrajnych w stosunku do średniej, co oznacza zmniejszenie tempa procesów ewolucyjnych. Dobór kierunkowy faworyzuje w populacji fenotypy o cechach skrajnych w jedną lub drugą stronę w stosunku do średniej. Dobór krewniaczy dotyczy głównie zjawisk obserwowanych wśród zwierząt o organizacji społecznej jak i u ludzi: tłumaczy hierarchie, terytorializm, zachowania agresywne, godowe i rytualizm
Choroby genetyczne związane z płcią – u człowieka w chromosomie znajduje się wiele genów a w Y kilka. Cechy uwarunkowane przez geny znajdujące się w chromosomach X to cechy sprzężone z płcią. U osobników męskich chromosom X pochodzi od matki. Osobniki żeńskie otrzymują chromosom X od matki i 1 chromosom X od ojca. U osobników męskich mających tylko 1 chromosom X wszystkie geny znajdujące się w chromosomie X występują pojedynczo. Do ty cech sprzężonych z płcią należą hemofilia [niedobór tromoboplastyny wywołany brakiem globuliny antyhemofilitycznej, krew nie krzepnie prawidłowo, krwawienia są obfite) oraz daltonizm. Choroby te pojawiają się częściej u mężczyzn niż u kobiet.
Tkanki kostne -z tkanki mezynchematycznej powstaje błona łączno tkankowa w której komórki zamieniają się w osteoblasty wytwarzając substancje podstawową i włókna kolagenowe. Tworzą się beleczki kostne a osteoblasty zamieniaj się w osteocyty. Powstaje kość której wnętrze wypełnia jama szpikowa. Kostnienie odbywa się na podłożu tkanki chrzęstnej. Cechą char. Jest twardość wynikająca ze zmineralizowania. Kość zawiera 3 rodzaje komórek.: osteocyty(kom kostne), osteoblasty(kom kościotwórcze) osteoblasty(kościogubne komórki).
Błony płodowe – kosmówka – błona zewn. Powstaje z przekształcenia się trofoblastu i mezodermy pozarodkowej. Jama kosmówka zostaje wypełniona pęcherzem owodni, z którą się w końcu zrasta, tworząc jeden worek płodowy. Omocznia powstaje jako uwypuklenie tylnej ściany jelita pierwotnego, w pierwszym etapie cały zarodek chroniąc go przed urazami. Pęcherzyk żółtkowy na skutek rozrastania się owodni zostaje połączony z omocznią i wchodzi w skład sznura pępowinowego.
Choroba – to wyrwanie człowieka z homeostazy, efekt złego zaprogramowania naszego organizmu, stanu braku komfortu psychofizycznego, sprawności psychofizycznej, życiowego procesu czynnościowego. To proces patologiczny wywołujący zaburzenia czynności organizmu. Czynniki chorobotwórcze: środowiskowe (fizyczne , chemiczne, biologiczne, społeczne) i wewnętrzne (genetyczne, niedobory).
Komórka jest podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną organizmów żywych, wykazującą cechy materii żywej. Ma ona zdolność przemiany energii, syntezy złożonych związków ograniczonych z prostszych składników, zdolność wzrostu i rozmnażania się. Komórki dzielimy na prokariotyczne [pozbawione jądra komórkowego mitochondriów i innych organeli komórkowych] i eukariotyczne [bardziej skomplikowana budowa, zbudowana z jądra, mitchondria, lizosomy, siateczka sródplazmtyczna] Rozmiary komórek eukariotycznych i ich kształty mogą być różne i zleżą od miejsca występowania i czynności, jakie dana komórka spełnia. Mogą one być owalne , kuliste, walcowate, wieloboczne, wrzecionowate i gwieździste. Niektóre komórki mają długie wypustki co powoduje i wielkość tych komórek jest znacznie większa. Liczba komórek w całym organizmie ludzkim wynosi 10do15. Materie budująca komórki organizmu nazywamy protoplazmą. U organizmów eukariotycznych protoplazma jest zróżnicowana na jądro i cytoplazmę
Tkanka mięśniowa gładka jest mięśniówką narządów wewnętrznych przewodu pokarmowego, naczyń krwionośnych i limfatycznych, narządów moczowo-płciowych. Występuje w skórze i w przewodach wyprowadzających dużych gruczołów. Zapewnia elastyczność przewodów i ruch perystaltyczny jelit. Centralną częścią włókna zajmuje jądro, a sarkoplazmę wypełniają liczne miofibryle, ale zdecydowanie mniej niż w mięśniach poprzecznie prążkowanych Nie tworzą one jednak zorganizowanej struktury nie wykazują prążkowania. Skurcz mięśni jest niezależny od woli człowieka, podlega układowi nerwowemu autonomicznemu.
Procesy inwolucyjne w okresie starzenia się, -inwolucja –wsteczne zmiany budowy i funkcji tkanek lub narządów. Zmniejsza się ilość DNA –upośledzenie transkrypcji i translacji. Powstawanie nowotworów, zwolnienie szybkości podziałów mitotycznych. Zwiększone gromadzenie się barwników w tkankach, zaczerwienia się skóry, przebarwienia, spada elastyczność skóry, włosy siwieją i wypadają, wypadają zęby, zwiększa się odkładanie cholesterolu w naczyniach, zmniejsza się ilość komórek mięśniowych i układu nerwowego. Pojawia się osteoporoza, stawy stają się mniej elastyczne, nadwzroczność starcza, obniżenie ostrości słuchu, skleroza. U kobiet pojawia się zjawisko przekwitania.
Powstawanie układu rozrodczego człowieka – u człowieka genetyka płci zależy od chromosomu Y, którego obecność warunkuje powstawanie osobnika płci męskiej (kariotyp 46XY). Brak Y powoduje powstawanie osobnika żeńskiego (46XX). Przekształcenie się zjawiska gonady w jądro zalezy od aktywności chromosomu Y. Gen SRY jest pierwotnym i podstawowym genem determinacji płci. Czynniki genetyczne działają na komórki Sertoliego, warunkując maskulinizację zarodka, komórki Sertoliego wydzielają czynnik hormonalny MIS i pod jego wpływem zanika żeński przewód przyśródnerczowy Millera. Z kanałów Wolfa mogą powstawać męskie narządy płciowe. Dopiero w 7 tygodniu u mężczyzny tworzy się jądro. Wydzielają się męskie hormony, rozwijają się wewn. i zewn. Narządy płciowe. W 7/8 tygodniu część ogonowa przewodu Mullera rozrasta się tworząc w zarodku żeńskim macicę. Przewody Wolfa zanikają w 10 –12 tygodniu.
Aguuul6